Δύο Ραψωδίες για Πιάνο Op.21 του Μανώλη Καλομοίρη

Κωδικός προϊόντος: 10-005018 Κατηγορίες: , , , Ετικέτα:

6,00 5,00

Περιγραφή

Οι Δύο Ραψωδίες op. 21 συντεθειμένες το 1921 παριστάνουν μια αξιοσημείωτη προχώρηση στην πραγματοποίηση των καλλιτεχνικών κινήτρων του συνθέτη, απαλλαγμένου εδώ από τον ρομαντικό επηρεασμό των Βιεννέζικων ετών του. Εκδόθηκαν το 1926 στο Παρίσι από τον οίκο Heugel (Le Ménestrel).

Η Πρώτη Ραψωδία είναι αφιερωμένη στον Ισπανό πιανίστα José Iturbi (1895-1980). Αποτυπωμένη στη δομή της από ένα ύφος ελευθερίας και αυτοσχεδιασμού, αυτή η σύνθεση παρουσιάζει πολλά λαϊκά στοιχεία, προπαντός για την ποιότητα των ειδικών φθόγγων με προέλευση την διάρθρωση και τον τονισμό, για την έκταση των ρετζίστρων χρησιμοποιημένων με τσιριχτό τρόπο και για την συνεχιζόμενη παρουσία της ηχητικής δραστηριότητας.Συγχορδίες σαν αρπίσματα εγκαθιστούν με τροπικές διακυμάνσεις και αγροτικό χαρακτήρα σε ένα μέτρο ανά πέντε χτύπους μια μελωδία η οποία θα μπορούσε να είναι ενός πνευστού οργάνου. Στη μέση αυτής της αρχής, τα δύο χέρια παίζουν, σαν να προπονηθούν, και σε αντίθετες κινήσεις, φιγούρες με μεγάλη ρυθμική ποικιλία. Το αγροτικό θέμα ξαναέρχεται στο υψηλό ρετζίστρο πάνω σε καινούργιες αρμονίες. Ένας ρυθμός χορού παρεστιγμένος και πεισματάρικος επιβάλλεται σε ένα όλο και πιο ζωντανό tempo. Ένα πολύ σύντομο μοτίβο (ανάπαιστος), αφελές και επανειλημμένο με πείσμα εμφανίζεται επάνω σε έναν συνεχιζόμενο ρυθμό δέκατων έκτων. Η αγροτική μελωδία επανέρχεται στο αρχικό tempo στο μεσαίο ρετζίστρο, τραγουδιστική και πολύ εκφραστική με πιο πυκνή εναρμόνιση, συνεχιζόμενη από τον χορευτικό ρυθμό, πιο βαρύ.  Αρχίζει τότε με ένα ελαφρό στακάτο, γενικώς σε συνδετικές οκτάβες, ένα αχαλίνωτο διατονικό τρέξιμο που αφήνει το αγροτικό θέμα να αντιχεί αυξημένο, τρεις φορές,. Αυτή η ραψωδία ενορχηστρώθηκε το 1925 από τον Gabriel Pierné (1863-1937), φίλο του Καλομοίρη [Naxos 8.572451].

Η Δεύτερη Ραψωδία, ‘Τραγούδι στη νύχτα’έχει διαφορετικό χαρακτήρα. Πρόκειται εδώ για μια παράκληση στη νύχτα, όχι θεωρούμενη σύμφωνα με τον τρόπο των ιμπρεσιονιστών ως ηχητικό νυχτερινό τοπίο, αλλά ως επίκληση στα σύνορα της μαγείας. Ο Μανώλης Καλομοίρης εγκαταλείπει εδώ, εκτός του αποκορυφώματος του έργου, μια πιανιστική γραφή φορτωμένη με οκτάβες και θέματα συγχορδιών, προς οφελός μιας πιο ευφραδούς ηχητικής ύλης.  Όπως μια αδιάβατη αμφισβήτηση, το πρώτο στοιχείο (Α) του κύριου θέματος εκτίθεται απ’την αρχή στο χαμηλό ρετζίστρο, σε μι ύφεση ελάσσονα. Το δεύτερο στοιχείο (Β) συνεχίζει αμέσως, στολισμένο, με άξονα το σι ύφεση. Στη διάρκεια μιας πρώτης ανάπτυξης σε σι ελάσσονα, το πρώτο στοιχείο (Α) συνοδεύεται στο υψηλό ρετζίστρο από αραβουργήματα σε τρίτες. Από ένα επανειλημμένο μοτίβο συγχορδιών εισαγόμενο από ένα τρίηχο, αναδύεται μια μελωδία πάνω σε δύο νότες, άκρως ρομαντική, γεννημένη από το δεύτερο στοιχείο (Β) του κύριου θέματος. Το πρώτο στοιχείο (A) αναπτύσσεται εκ νέου κάτω από μελισματικά δαχτυλίδια, χρωματισμένα ενίοτε από ανατολίτικους τρόπους με εκείνα τα χαρακτηριστικά διαστήματα αυξημένων δεύτερων. Η ανάπτυξη εντείνεται πιο ισχυρά σε ρε ελάσσονα, και έπειτα από μια καινόυργια αλλαγή τονικότητας γίνεται πιο αναταραγμένη και παθιασμένη ίσαμε το αριστοτεχνικό αποκορύφωμα. 

Επιπρόσθετες Πληροφορίες

Συνθέτης:

Μανώλης Καλομοίρης

Διαστάσεις:

21 x 30

Αριθμός σελίδων:

22

Εκδότης:

Μουσικός Οίκος Νικολαΐδη